مدارحسن

 

 

ضرورت توجه به جامعه شناسی ورزش از منظر دین

 

چاپ شده در همایش ملیتازه های پژوهش در علوم ورزشی 1394

 

امین فتحی(عضو هیأت علمی دانشگاه محقق اردبیلی)

چکیده

ورزش یکی از پدیده های اجتماعی جهان معاصر و از مهمترین نهادهای  جوامع صنعتی است. جامعه شناسی ورزش را می توان مطالعه کنش متقابل همه مشارکت کنندگان در ورزش دانست. مشکلات موجود در این حوزه ، در حال تبدیل شدن به آسیب اجتماعی است. با توجه به بافت سنتی جامعه ، و نگاه ترجمه ای بر مسائل جهانی،ضرورت بومی سازی علوم انسانی ، بخصوص جامعه شناسی ورزش از نگاه دینی نمایان شده و استفاده از نظرات جامعه شناسان را در برنامه ریزیهای کلان ملی و مدیریت مسائل آن، با مشارکت کارشناسان نخبه دینی دوچندان می کند.

 

کلیدواژه:  ورزش، جامعه شناسی، دین.


مقدمه

جامعه شناسی علمی است که اصول و قوانین زندگی اجتماعی انسان ، پدیده های اجتماعی و تحول آنها را مورد بحث و بررسی قرار می دهد(نیک فال و شریفی،1386: 12). برخی از حوادث موجود در حوزه ورزش، در حال تبدیل شدن به آسیب و معضل اجتماعی است که فراگیری آن، حوزه های دیگر جامعه را نیز تحت الشعاع قرار خواهد داد(خدمتگزار خوشدل،1390). لذا با توجه به فرهنگ دینی مردم، لزوم توجه بر جدی گرفتن واقعیتهای موجود در جامعه و مطالعات جامعه شناختی ورزش ، از نگاه دینی ضروری می نماید. هدف از این مقاله، تبیین ضرورت مطالعات جامعه شناختی از منظر دینی است.در ارتباط با جامعه شناسی ورزش کتاب و مقالات مفید و متعددی نوشته شده است، اما با رویکرد دینی پرداخته نشده است.

روش شناسی تحقیق

روش گرد آوری اطلاعات در این تحقیق، کتابخانه ای واسنادی بوده سپس تحلیل ارتباط داده هاست.

یافته های تحقیق

با توجه به بافت سنتی و مذهبی جامعه ، و نگاه تقلیدی و ترجمه ای بر مسائل جهانی،ضرورت بومی سازی علوم انسانی ، بخصوص جامعه شناسی ورزش از نگاه دینی نمایان می شود.

بحث و نتیجه گیری

امروزه در ورزش ، سه عنصر"ورزش" ، "نمایش" و "تجارت" در عین تعارض ، با رویدادهای بزرگ ورزشی، در هم آمیخته اند. آینده چنین ترکیبی، پرسش هایی را برمی انگیزند،که تحلیل های جامعه شناختی ورزش، درصدد پاسخ دادن به آنها هستند(فخری،1386: 10).برخی از مکاتب جامعه شناسی ، ورزش را به مثابه نهادی شبه مذهبی تلقی می کنند که ارزش های مشترک جامعه را تقویت می کند(خدمتگزار خوشدل،1390).وظیفه اساسی جامعه شناسی دین، مطالعه چگونگی تحقّق اجتماعی دین و نهادهای دینی و بررسی نحوه ارتباط متقابل پدیده های دینی و دیگر پدیده ها و نهادهای اجتماعی است(علیزاده،1375). ورزش در حکم نهادی اجتماعی ،بر عناصر گوناگون :روابط قومی و نژادی، پوشش، زبان و ارزشهای اجتماعی تاثیر می گذارد(رحمتی، 1388: 3). ورزش از منظر جامعه شناختی ، نوعی فرایند اجتماعی است و  می تواند به عنوان یک پدیده مؤثر بر روی سیاست، وفاق و تعادل اجتماعی اثر گذارد.جامعه شناسی ورزش را می توان مطالعه کنش متقابل مشارکت کنندگان ورزش اعم از ورزشکاران، مربیان و هواداران و سازمان اجتماعی دانست(عظیمی،1390).در گذشته ،ورزش با اخلاق و عرفان، همراه بوده،چنانکه ورزشکاران ،اسوه خود را علی(ع)، می دانستند و پهلوانان غالباً در زمره جوانمردان بودند.امروزه بسیاری از ورزشکاران کشور ما در زمره اهل شریعتند یا لااقل علایق دینی دارند اما ورزش در زمان ما ارتباطی با دین نداشته و سکولاریزه شده است(داوری اردکانی،1391: 5).دین عبارت است از باورها، ارزشها و مناسکی که ریشه در وحی و فطرت انسانی دارد و در عرصه‌های مختلف زندگی متجلی می‌گردد(فتحی،1389: 23).از دیدگاه استاد شهید، بر اساس آیات قرآن ،فرد و جامعه دارای هویت و حیاتی مستقل بوده(مطهری،1372: 30).و دین با دو پدیده"قانونِ" ]پاک[ و "رهبریِ"]پاک[ همواره در صدد رفع اختلافات و اصلاح مشکلات جامعه بوده است(حکیم،1387: 212). نگاه به دانشها در بستر دین ،موجب ماندگاری آن می شود(ساروخانی،1390: 10).نگاه اسلامی به این جهان، نگاه حل و فصل مساله است.لذا برای نیل به جامعه‌ی مطلوب، می‌بایست مسائل را بررسی و برای حل آن راهکارهایی طراحی‌نمود(کچویان،1394).با توجه به وجود سنت تغییر امتها، به دلیل تغییر اراده آنها(بهجت پور وهمکاران،1384: 212).ضرورت توجه به جامعه شناسی و تکریم و استفاده از نظرات جامعه شناسان را در برنامه ریزیهای(آشتیانی،1394). کلان ملی و مدیریت مسائل و تدبیر مشکلات آن، با مشارکت کارشناسان نخبه دینی دوچندان می کند.

منابع

آشتیانی، منوچهر،1394، جامعه شناسی ایرانی در مقابل جامعه شناسی سرمایه داری،پایگاه علمی تخصصی علوم اجتماعی اسلامی ایرانی http://ejtemaee.ir/

بهجت پور وهمکاران،1384،تفسیرموضوعی قرآن کریم،معارف،قم.

حکیم،سیدمحمدباقر،1387،جامعه انسانی از دیدگاه قرآن کریم،آستان قدس رضوی.

خدمتگزار خوشدل، موسی، 1390،آسیب شناسی رفتارهای ورزشکاران، سایت خبری تحلیلی سیماب    

http://www.seemab.ir/fa/pages/?cid=62681

داوری اردکانی،رضا،1391،فلسفه ورزش،اطلاعات حکمت و معرفت، سال هفتم، شماره 10

رحمتی، محمد مهدی ،1388،جامعه شناسی خشونت ورزشی،انتشارات علمی و فرهنگی،. تهران.

ساروخانی،باقر،1390،اجا،خبرنامه انجمن جامعه شناسی ایران، ش51.

عظیمی،لیلا،1394،جامعه شناسی ورزش،http://www.ttraket.com/?p=14764

علیزاده،عبد الرضا، 1375،جامعه شناسی دین،فصلنامه حوزه و دانشگاه، شماره 8

فتحی،امین،1389،نقش نماز و نیایش درمهندسی فرهنگی،ماهنامه مهندسی فرهنگی.

فخری،لیدا،1386، تأملی بر کتاب «جامعه شناسی ورزش»،روزنامه ایران،ش 3798ص10

کچویان،حسین،1390،تجدد،توسعه وویرانگری، سوره اندیشه،ش52،ص95تا99.

مطهری،مرتضی،1372،جامعه و تاریخ،صدرا،قم.

نیک فال،محمدحسین،شریفی،مهدی،1386،اشک یاس،قم.

 

 

نوشته شده در ۱۳٩٥/٤/٢۱ساعت ٧:٢۸ ‎ب.ظ توسط منیره بایرامی فرجود نظرات ()


 Design By : Pichak