مدارحسن
اخلاق ورزشی و اثرات اجتماعی آن در اسلام

 

اخلاق ورزشی و اثرات اجتماعی آن در اسلام

 

چاپ شده در همایش ملی تازه های پژوهش در علوم ورزشی 1394

 

امین فتحی(عضو هیأت علمی دانشگاه محقق اردبیلی)

چکیده

سلامتی جسم و روح، از اموری است که انسان همیشه در پی آن هست. دین اسلام، همواره به عنوان دینی جهان شمول، تمامی زوایای زندگی سالم را ذکر نموده است.اخلاق، مجموعه صفات روحى و باطنى انسان بوده و همه مسائل آن، آثارى مادى و معنوى در زندگى انسان دارد.اگر ورزش را به عنوان یک پیشه و حرفه در نظر بگیریم، اخلاق ورزش، گونه‌ای اخلاق حرفه‌ای است و با توجه به ورزش هایى که در منابع دینى وجود دارد، اسلام موافق ورزش است، اما بایدها و نبایدهاى اخلاقى را مطرح مى کند که باید به آن پایبند بودو گرنه ، نیروها به هدر رفته، استعدادها سرکوب ، امنیت و آزادى بازیچه دست هوسبازان ‏گردیده و زندگى انسانى مفهوم واقعى خود را از دست خواهد داد.

کلیدواژه: ورزش،اثرات اخلاقی، اسلام


مقدمه

اخلاق ورزش یکی از موضوعات اخلاق کاربردی است که برای سنجش تصمیمات عملی اخلاقی و مواجهه با مسائل،کاربرد دارد. افعال اخلاقی ارزشمند، برتر از ارزش های مادی است؛ به گونه ای که هر انسانی در برابر آن خضوع و احترام می کند، هر چند خود به آن عامل نباشد. به همین جهت، تمام آن چه در اخلاق عمومی وجود داشته و متناسب و قابل پیاده شدن در میادین ورزشی بوده، باید مورد عمل قرار گیرد.در روایات زیادی به ورزش و ارزشهای اخلاقی در آن توصیه و تاکید شده است. پیامبر اکرم (ص) فرمودند: پروردگارت بر تو حقّی دارد، و بدنت نیز بر تو حقّی.حضرت علی (ع) در فرازی از دعای کمیل عرضه می‌دارد: پروردگارا! اعضاء و جوراح مرا، در راه خدمت به خودت، قوی و نیرومند گردان. امام سجاد (ع) در دعای ابوحمزه ثمالی عرضه می‌دارد: خداوندا سلامتی در جسم و توانایی بدنی به من ارزانی فرما.با آنکه در ارتباط بااخلاق در ورزش، کتاب و مقالات خوب و مفیدی نوشته شده اما این مقاله نگاهی جامع و مختصر به اثرات اخلاقی ورزش دارد.

 

 

روش شناسی تحقیق

روش گرد آوری اطلاعات در این تحقیق، کتابخانه ای واسنادی بوده ، سپس تحلیل ارتباط داده هاست.

یافته های تحقیق

ورزش علاوه بر  تاثیرات مفید فیزیکی و فیزیولوژیکی بربدن، بر روح و روان و شخصیت اجتماعی هر فرد نیز تاثیر مطلوب دارد.با توجه بر گستره دامنه ورزش و فراگیر شدن آن و با در نظر گرفتن اینکه، اخلاق ورزشکاران، نمایاننده وضعیت اخلاقی جامعه می باشد، سلامت، نشاط ،شادابی وامنیت جامعه وابسته به رعایت ارزشهای اخلاقی در ورزش می باشد.

 

بحث و نتیجه گیری

 

دوومیدانى، اسب سوارى، شنا. تیراندازى، پیاده روى،کشتى،وزنه بردارى جزو ورزشهای توصیه شده در اسلام بوده و ایمان ،توکل، گرفتن دست بیچارگان، فتوت و جوانمردی،تواضع در برابر پیشکسوتان و مربیان،انضباط، استفاده از تجربه دیگران،داشتن روحیه گذشت و بخشش از صفات خوب اخلاقی و از طرفی، تکبر، خشونت، غرور. دوپینگ و  مصرف مواد نیروزا که رقابت منصفانه را برهم زده و آن را تبدیل به بى عدالتى مى نماید از نبایدهای اخلاقی ورزش است. در روزگاران کهن تن و روان را یک پارچه می دانسته اند.با آغاز دوره رنسانس ، توجه این علم به جای روان به عوامل جسمانی معطوف گشته و از نظریه دوگانگی تن و روان قویاً جانبداری کردند اکنون ما شاهد تغییرات زیادی در این شیوه تفکر هستیم .در حال حاضر، دانشمندان معتقدند سلامت جسمی فرد با عوامل روانی و محیط اجتماعی وی در ارتباط است.تن و روان با یکدیگر در تعاملند و هر دو در سلامت و بیماری دخالت دارند.اخلاق مجموعه صفات روحى و باطنى انسان است‏ و اکثر مسائل اخلاقى بلکه همه آنها، آثارى مادى و معنوى در زندگى اجتماعى دارد، ، و جامعه انسانیت منهاى اخلاق موجب می شود، نیروها به هدر رفته، استعدادها سرکوب و امنیت و آزادى بازیچه دست هوسبازان گشته و زندگى انسانى مفهوم واقعى خود را از دست بدهد. همانطور که در همه حرفه ها، نیاز به پیروی از هنجارهایی داریم، ضرورت پیروی از هنجارها درورزش هم حس می‌شود.ورزش و ورزشکار بدون اخلاق، ارزشى نداشته و موجب ضرر رساندن به شخص و جامعه میباشد. با توجه به اینکه ورزشکاران به عنوان الگو مطرح اند، باید به مسائل اخلاقى پایبند باشند.وقتی نشاط و تفریح سالم همراه با اخلاق در مسیر مردم، بویژه نسل جوان قرار گرفت،نشاط های کاذب ومجازی جایگاهی نخواهد داشت.  

 

منابع

حامدنیا، رسول،1392،ورزش و ورزشکار از دیدگاه اسلام،معرفت،ش186

قمی،شیخ عباس،1378، مفاتیح الجنان، الزهراء،قم.

مکارم شیرازی، ناصر و همکاران، پیام قرآن،جلد9، دارالکتب الاسلامیه.تهران.

جمعی از نویسندگان، 1388،اخلاق کاربردی، نشر پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی، چاپ دوم.

http://akhlagh.porsemani.ir/content

http://www.iranskating.ir/fa/index.php?option=com_content&view=article&id=427&Itemid=113

...

پيام هاي ديگران()     link     ۱۳٩٥/٤/٢۱ - منیره بایرامی فرجود